Konspekt prezentacji maturalnej: Motyw śmierci i jego funkcjonowanie w literaturze. Omów temat na wybranych przykładach.

Temat: Motyw śmierci i jego funkcjonowanie w literaturze. Omów temat na wybranych przykładach.

I. Literatura podmiotu:

1. Kochanowski J., "Treny", Wrocław 1997.
2. Szekspir W., "Hamlet", tłum. Barańczak S., Kraków 1997.
3. Morsztyn J.A., "275 wierszy", Warszawa 1977, [tu:] "Do trupa".
4. Goethe J.W. "Cierpienia młodego Wertera", tłum. Staff L., Warszawa 1996.
5. Borowski T., "Wybór opowiadań", Warszawa 2000.
6. Szymborska W., "Koniec i początek", Poznań 1993, [tu:]"Kot w pustym mieszkaniu".

II. Literatura przedmiotu:

1. Grzeszczuk S., "Treny Jana Kochanowskiego: próba interpretacji", Wrocław 1979.
2. Kott J., "Szekspir współczesny", Kraków 1997.
3. Chwalewik W., "Szkice szekspirowskie", Warszawa 1983.
4. "Czytanie Jana Andrzeja Morsztyna", pod red. Gostyńskiej D. i Karpińskiego A., Wrocław 2000.
5. Kaszyński S.H., [wstęp do:] Goethe J. W.,"Cierpienia młodego Wertera", Warszawa 1981.
6. Werner A., "Tadeusz Borowski i jego wizja świata obozów", Warszawa 1971.
7. Imieliński K., "Miłość i śmierć", Warszawa 1992.
8. Aries P., "Człowiek i śmierć", tłum. Bąkowska E., Warszawa 1989.

III. Ramowy plan wypowiedzi:

1. Określenie problemu:
   1. motyw śmierci częstym motywem w tekstach literackich,
   2. pytania, na które chce odpowiedzieć: jak ludzie postrzegają śmierć, jak o niej piszą, jak reagują na śmierć bliskich...
2. Kolejność prezentowanych treści:
   1. "Treny" J. Kochanowskiego przykładem liryki funeralnej - cykl 19 utworów przedstawiających reakcję poety na wielką tragedię - śmierć najmłodszej córki, Urszulki.
   2. temat śmierci częstym tematem w twórczości Szekspira - w "Hamlecie" ginie wiele postaci (np. król Hamlet, Poloniusz, Ofelia), wreszcie ginie sam tytułowy bohater. Pojawia się refleksja Hamleta na życiem po śmierci (nad czaszką błazna Yoricka).
   3. wiersz J. A. Morsztyna "Do trupa" przykładem wykorzystania śmierci jako metafory miłości w liryce baroku.
   4. śmierć jawi się bohaterowi "Cierpień młodego Wertera" jako lek na wszystkie problemy. Werter sięga po pistolet, by w ten sposób rozwiązać problem swojego uczucia do Lotty (ma nadzieję, że będą razem w niebie).
   5. opowiadania T. Borowskiego ukazują śmierć jako zjawisko codzienne i masowe. W Oświęcimiu zabijanie ludzi jest zorganizowanym procesem ("Proszę państwa do gazu"). Bohaterowie przyzwyczajają się do otaczającej ich śmierci, nie starają się pomóc błagającym o ratunek prowadzonym na śmierć innym więźniom ("U nas w Auschwitzu").
   6. W. Szymborska w wierszu pt. "Kot w pustym mieszkaniu" pisze o śmierci postrzeganej z perspektywy kota. Odejście właściciela wprowadza bałagan w życie kota, zaburza ład jego istnienia. Śmierć jest dla kota czymś niezrozumiałym, cały czas czeka on na powrót właściciela, licząc, że wyszedł on tylko na chwilę.
3. Wnioski:
   1. śmierć od zawsze fascynowała ludzi i nadal będzie ich fascynować, ponieważ jest jedną z największych tajemnic, z którymi musi zmierzyć się człowiek,
   2. śmierć kogoś bliskiego jest wielką tragedią dla człowieka ("Treny" Kochanowskiego, "Kot w pustym mieszkaniu" Szymborskiej).

IV. Materiały pomocnicze:

1. kartka z cytatami