Redakcja Kujon.net

Przykładowy schemat oceniania wypracowania, arkusz I, temat 1

Temat 1: Charakteryzując Makbeta na podstawie danych fragmentów dramatu Szekspira, określ, na czym polega tragizm postaci i porównaj go z tragizmem bohatera znanego Ci dramatu antycznego.

I ROZWINIĘCIE TEMATU (można przyznać maksymalnie 25 punktów)

1. Pojęcie tragizmu: [0-1]
np.:

splot okoliczności stwarzających sytuację bez wyjścia,
sytuacja, w której każdy wybór pociąga za sobą negatywne konsekwencje.

2. Charakterystyka Makbeta: [0-13]
np.:

przekonanie Makbeta o nieuchronności zamordowania Dunkana,
rozterki Makbeta spowodowane planowanym zabójstwem,
ambicja i chęć zdobycia władzy głównymi powodami popychającym Makbeta do popełnienia zbrodni,
przeświadczenie Makbeta o nieuchronności kary za popełnione zbrodnie,
skomplikowana sytuacja: Makbet krewnym i wasalem Dunkana,
dostrzeżenie przez Makbeta zalet Dunkana,
nieudana próba odwiedzenia Lady Makbet od pomysłu zamordowania
zdecydowana postawa Lady Makbet, zagłuszającej rozterki Makbeta,
szantażowanie Makbeta przez Lady Makbet (miłość, męstwo),
przedstawienie planu zbrodni przez Lady Makbet,
zwycięstwo Lady Makbet, Makbet ostatecznie decyduje się na zamordowanie Dunkana,
przeświadczenie Makbeta o tym, że planowany czyn jest zły,
moralny upadek Makbeta po dokonaniu serii zbrodni,
chłodna ocena wiadomości o śmierci żony,
utrata wiary w sens życia (egzystencja człowieka to tylko nic nie znacząca "powieść idioty"),
ewolucja Makbeta: od szlachetnego rycerza do pozbawionego uczuć zbrodniarza,
ma szanse dokonania wyboru między dobrem i złem,
świadomie wybiera zło.

3. Funkcjonalne wykorzystanie znajomości utworu. [0-2]

4. Charakterystyka bohatera dramatu antycznego: [0-5]
np.:
Antygona:

bohaterka tragedii Sofoklesa, córka Edypa i Jokasty,
Polinejkes - brat Antygony uznany przez Kreona za zdrajcę,
decyzja Kreona o zakazie pochowania Polinejkesa,
dokonuje wyboru między prawem państwowym zakazującym pogrzebania zmarłego i prawem boskim, które to nakazuje,
grzebie Polinejkesa, za co spotyka ją kara śmierci,
musi wybrać pomiędzy dwoma racjami, każdy wybór pociąga za sobą negatywne konsekwencje,
wystąpienia przeciwko prawu ziemskiemu nie można jednoznacznie ocenić negatywnie, ponieważ wyżej w hierarchii znajduje się prawo boskie.

Edyp:

bohater tragedii Sofoklesa, syn Lajosa i Jokasty,
dowiedział się, że zabije ojca i poślubi matkę,
nie wiedząc, o tym, że ludzie, u których się wychowywał, nie są jego rodzicami, postanowił ich opuścić, aby zapobiec spełnieniu się przepowiedni,
nie udało mu się uciec przed przeznaczeniem,
dowiedziawszy się, że zabił ojca i poślubił matkę, sam wymierzył sobie karę,
Edyp nie ma możliwości wyboru między dobrem i złem, nie może uciec przed działaniem fatum, w efekcie czyni zło, nie chcąc tego,
jego czynów nie można jednoznacznie ocenić negatywnie, ponieważ nie miał wpływu na realizację swojego przeznaczenia.

5. Wnioski: [0-4]
pełne: [4]
np. uchwycenie istoty tragizmu Makbeta oraz istoty tragizmu bohatera dramatu antycznego, wskazanie różnic między tragizmem w starożytności a tragizmem szekspirowskim,

częściowe: [2]
np. uchwycenie najważniejszych cech tragizmu Makbeta, wskazanie najważniejszych różnic pomiędzy tragizmem Makbeta i tragizmem bohatera dramatu antycznego,

próba podsumowania: [1]
np. zauważenie, że tragizm Makbeta polega na czymś innym niż tragizm bohatera dramatu antycznego.

II KOMPOZYCJA (można przyznać maksymalnie 5 punktów)

podporządkowana zamysłowi funkcjonalnemu wobec tematu, spójna wewnętrznie, przejrzysta i logiczna; pełna konsekwencja w układzie graficznym, [5]
uporządkowana wobec przyjętego kryterium, spójna; graficzne wyodrębnienie głównych części, [3]
wskazująca na podjęcie próby uporządkowania myśli, na ogół spójna. [1]

III STYL (można przyznać maksymalnie 5 punktów)

jasny, żywy, swobodny, zgodny z zastosowaną formą wypowiedzi; urozmaicona leksyka, [5]
zgodny z zastosowaną formą wypowiedzi, na ogół jasny; wystarczająca leksyka, [3]
na ogół komunikatywny, dopuszczalne schematy językowe. [1]

IV JĘZYK (można przyznać maksymalnie 12 punktów)

język w całej pracy komunikatywny, poprawna, urozmaicona składnia, poprawne: słownictwo, frazeologia, fleksja, [12]
język w całej pracy komunikatywny, poprawne: składnia, słownictwo, frazeologia i fleksja, [9]
język w całej pracy komunikatywny, poprawna fleksja, w większości poprawne: składnia, słownictwo i frazeologia, [6]
język w pracy komunikatywny mimo błędów składniowych, słownikowych, frazeologicznych i fleksyjnych, [3]
język w pracy komunikatywny mimo błędów fleksyjnych, licznych błędów składniowych, słownikowych i frazeologicznych. [1]

V ZAPIS (można przyznać maksymalnie 3 punkty)

bezbłędna ortografia; poprawna interpunkcja (nieliczne błędy), [3]
poprawna ortografia (nieliczne błędy II stopnia); na ogół poprawna interpunkcja, [2]
poprawna ortografia (nieliczne błędy różnego stopnia); interpunkcja niezakłócająca komunikacji (mimo różnych błędów). [1]

VI SZCZEGÓLNE WALORY PRACY (można przyznać maksymalnie 4 punkty)^*

^* - Suma punktów nie może przekroczyć 50.